Een vakantie is eigenlijk een kunstmatige beleving en wereld, gemaakt voor toeristen. Ik ben op veel vakanties geweest. Op de vakanties krijg je eigenlijk de hoogtepunten te zien van een land. Je kunt het haast met instagram vergelijken. Daar zie je eigenlijk voornamelijk de hoogtepunten van mensen hun leven. Totdat ik van een vakantie in Mauritius overging in wonen in Mauritius. Het verblijf in het hotel werd vervangen door een woning in een klein dorpje. Plotseling zag ik het leven van de mensen achter de hoteluniformen.
Gelukkige overval
Na twee weken vakantie vieren, ontmoette ik een politieagent, die ik nu mijn man mag noemen. ‘s Avonds na een diner werd er namelijk een poging gedaan om mijn tas en camera te jatten. Nou ben ik er niet vies van om een paar meppen uit te delen. Dus die camera is nog steeds in mijn bezit.
Terug in mijn hotel werd de politie gebeld. Een lieve politieman ontfermde zich over mijn veiligheid en zo had ik er ineens een bodyguard bij.
De agent en ik zijn een paar keer op date geweest. Daarna bood hij mij een verblijfplaats aan in een familiehuis, ergens in een dorpje vlakbij de stad waar ik verbleef. Erg lief en goedkoper dan hotels en airbnb’s. Voor mij was dit wel in één keer veel nieuwe prikkels. Ik ontmoette zijn familieleden en kwam plotseling terecht in een community van hechte buren. Langzaam heb ik de weerstand en controle losgelaten en ben ik meegegaan in de flow van het dagelijkse leven van Mauritius.
Nieuwe sociale dynamiek
Meneer de politieagent wilde er maar al te graag voor zorgen dat ik me welkom en veilig voelde. Mede doordat hij zich zo rot voelde over wat ik had meegemaakt in zijn land. Ik werd uitgenodigd voor allerlei bijeenkomsten en partijen, met als aftrap een diamanten huwelijk. In de maanden daarna volgenden nog zoveel verjaar- en feestdagen. En overal waar ik kwam waren de mensen zo ontzettend gastvrij. Ik had zelfs een vriendin gemaakt die mij ook uitnodigde voor een verjaardag. Haar familieleden verontschuldigde zich voor hun huis, want bestond uit een aantal golfplaten aan elkaar getimmerd. En ik kon alleen maar voelen in mijn hart hoe helend deze gastvrijheid en openheid voor mij was. Het kon me gestolen worden dat er kakkerlakken op het toilet liepen. Opeens voelde ik een nieuw soort geluk, wat ik in mijn eigen land of op al die vakanties nooit eerder gevoeld had. Deze mensen zagen elkaar en ze zagen mij. Mensen betrekken je actief bij gesprekken, er is meer oogcontact, meer directe betrokkenheid. Je hoeft je niet te bewijzen, je doet ertoe simpelweg omdat je aanwezig bent. De vraag: “Wat doe je?”, werd wel gesteld, maar pas ergens later tussen neus en lippen door. Het is een detail en slechts een stukje van je identiteit. Er hangt weinig gewicht of waarde aan.
Sociale intelligentie: oprechtheid in Mauritius
Het zegt eigenlijk zoveel over de Mauritianen, dat ze eerst geïnteresseerd zijn in jou als mens voordat ze je willen categoriseren. In Nederland is “wat doe je voor werk?” vaak de eerste vraag — en dat is eigenlijk een statuskwestie. Je wordt meteen ingedeeld op basis van je beroep. Daarna bepaalt dat onbewust hoeveel aandacht je krijgt in de groep.
In Mauritius, en veel andere culturen, draait het eerst om de verbinding. Je lacht, je eet samen, je bent er gewoon. Je werk is bijzaak. Nederland is een lage-contextcultuur Communicatie is direct, individualistisch en prestatiegerich. Mensen presenteren zichzelf, verdedigen hun mening, nemen ruimte in. Wie dat niet doet valt buiten de boot, niet uit boosheid, maar omdat de sociale code dat verwacht. Mauritius is een hoge-contextcultuur. Communicatie gaat meer via sfeer, relatie en aanwezigheid. Je hoeft jezelf niet te “verkopen” om erbij te horen. De groep haalt je er actief bij in plaats van dat jij jezelf erdoorheen moet boksen.
Daarnaast heeft Nederland ook een sterke conformiteitscultuur. Er is een bekende uitdrukking: “doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.” Afwijken in uiterlijk, gedrag, tempo, wordt onbewust gesanctioneerd. Dat maakt Nederland eigenlijk harder voor mensen, die anders zijn dan de norm.
Mauritius heeft meer culturele vermenging door de geschiedenis — Afrikaans, Indiaas, Frans, Brits en zelfs een klein beetje Nederlands— hierdoor zijn Mauritianen gewend aan diversiteit. Anders zijn is normaal. Dat maakt de inwoners toleranter en nieuwsgieriger naar wie je bent. De mensen daar accepteren iedereen met zijn goede eigenschappen en met de eigenaardigheden die bij het menszijn horen. Je zal niet voor elk wissewasje naar een psycholoog verwezen worden door je omgeving. Zoals we hier wel eens doordraven met alle formele en informele verwijzingen naar de psycholoog.
FUN FACT: Mauritius is een Nederlandse kolonie geweest en in 1598 vernoemden zij het eiland naar Prins Maurits van Nassau. Er is hier zelfs een momument op de plek waar de eerste Nederlanders voet aan wal zetten op het eiland. Er zijn meerdere “Nederlandse” straat- en plaatsnamen, zoals “VanderMeersch Straat” en het dorpje “Surinam“. Blijkbaar staan wij hier ook bekend als het volk dat alle dodo’s op heeft gegeten.
Mauritius: een multiculturele samenleving, maar dan wél geslaagd
Eigenlijk is Mauritius qua culturele normen en waarden, alles waarvan je zou verwachten dat Nederland zou zijn. Nederland heeft het opgepoetste schijnimago van toleratie, vrijheid en van mogen zijn wie je wil zijn. In de praktijk valt dat vies tegen met het racisme en de moslim- en jodenhaat.
Denk dat het voornamelijk te maken heeft met het feit dat er een autochtone bevoling is. Waardoor er dus een onderscheid gemaakt kan worden tussen “wij” en “hen”.
Mauritius daarentegen heeft geen inheemse bevolking, het eiland was altijd onbewoond. Alle inwoners die er nu leven zijn gekscherend gezegd: “buitenlanders”. Daardoor hebben alle inwoners van verschillende achtergronden een gelijk aandeel gehad in het vormen van de Mauritiaanse cultuur zoals het nu is.
En ik wil niet zeggen dat er nul sprake is van discriminatie of onderlinge afgunst. Maar er is in elk geval wel een basisacceptie van elkaars aanwezigheid in het land. Eenieder heeft simpelweg het recht om daar te zijn en iedereen is een Mauritiaan.
Elk nadeel heb z’n voordeel
Enfin, elke cultuur heeft zijn voor- en nadelen. Het is ook maar net hoe jij als persoon bent, wat maakt of je in een cultuur goed kan gedijen. Ik ben er in elk geval dankbaar voor dat ik een paar maanden in Mauritius heb kunnen leven. Het heeft me laten inzien hoe fijn het is om als introvert persoon, gewoon gewaardeerd te worden voor wie je bent. En dat het uiteindelijk niet uitmaakt wat je hebt… Zolang je liefde en aandacht kan geven, heb je al de halve wereld te bieden!
Benieuwd naar andere verhalen over mijn parttime leven in Mauritius? Klik hier.
